Yapılandırılmış Veri Nedir? Schema İşaretlemesi Nasıl Yapılır?

Ben Deniz Koç; EPAZABU’da GEO, yani markaların yapay zekâ aramalarında görünmesi üzerine çalışıyorum. Bir sayfanın hem Google’da yıldızlı, fiyatlı bir sonuçla çıkması hem de yapay zekâ asistanlarının o sayfayı doğru anlaması için kullandığımız ortak dil yapılandırılmış veri işaretlemesidir. Bu yazıda yapılandırılmış veri nedir, schema nasıl eklenir, hangi türler işe yarar ve nelerden kaçınmak gerekir, örneklerle anlatıyorum.

Yapılandırılmış veri nedir ve neden önemlidir?

Bir insan sayfanızda “4,8 puan, 120 değerlendirme, 1.250 TL” yazısını görünce ne anlama geldiğini hemen anlar. Arama motoru ise bu sayıların puan mı, fiyat mı, stok mu olduğunu tahmin etmek zorundadır. Yapılandırılmış veri bu tahmini ortadan kaldırır: “Bu bir ürün, adı şu, fiyatı şu, ortalama puanı şu” der.

Bunun iki somut faydası vardır. Birincisi, Google’ın arama sonuçlarında yıldız, fiyat, stok durumu, içerik haritası (breadcrumb) gibi zengin sonuçlar göstermesine imkân tanır; bu da tıklanma oranını artırabilir. İkincisi, sayfanızdaki varlıkları (şirket, kişi, ürün, hizmet) yapay zekâ sistemlerinin de doğru eşleştirmesine yardım eder.

JSON-LD ile yapılandırılmış veri örneği

Google üç biçimi destekler: JSON-LD, Microdata ve RDFa. JSON-LD sayfanın görünen HTML’inden ayrı bir <script> bloğunda durduğu için eklemesi ve bakımı en kolay olanıdır. Bir yerel işletme için sade bir örnek:

<script type="application/ld+json">
{
  "@context": "https://schema.org",
  "@type": "LocalBusiness",
  "name": "Örnek Diş Kliniği",
  "url": "https://alanadiniz.com/",
  "telephone": "+90 212 000 00 00",
  "address": {
    "@type": "PostalAddress",
    "streetAddress": "Örnek Cad. No: 1",
    "addressLocality": "İstanbul",
    "addressCountry": "TR"
  }
}
</script>

En çok kullanılan schema türleri

Son satır önemli: Google Ağustos 2023’te SSS zengin sonuçlarını iyi bilinen, yetkili kamu ve sağlık siteleriyle sınırladı; HowTo zengin sonuçlarını ise tamamen kaldırdı. Yine de FAQPage işaretlemesi geçerli bir schema türü olarak kalır ve sayfadaki soru-cevap yapısını makinelerin anlamasına yardım eder. Biz de blog yazılarımızda bu yüzden kullanmaya devam ediyoruz.

Yapılandırılmış veri kuralları: nelerden kaçınmalı?

1. Sayfada görünmeyen bilgiyi işaretlemeyin: İşaretleme, kullanıcının sayfada gördüğü içeriği anlatmalıdır. Sayfada olmayan bir puanı veya fiyatı eklemek Google politikalarına aykırıdır.
2. Kendi yorumunuzu yıldız olarak göstermeyin: İşletmenin kendi hakkında yazdığı değerlendirmeler (self-serving review) LocalBusiness ve Organization için yıldız göstermez.
3. Güncel tutun: Fiyat, stok ve çalışma saatleri değiştiğinde işaretleme de değişmeli. WooCommerce, Shopify ve ikas bu alanları ürün verisinden otomatik üretir.
4. Tek kaynaktan üretin: Tema, Yoast ve başka bir eklenti aynı anda Organization işaretlemesi basarsa çelişkili bilgiler oluşur.

Kurallara aykırı işaretleme, Search Console’da “Manuel işlemler” raporunda bir ceza olarak görünebilir ve sitenin tüm zengin sonuçları kaybolabilir.

Yapılandırılmış veri nasıl test edilir?

İki ücretsiz araç yeterlidir: Google’ın Zengin Sonuçlar Testi sayfanın hangi zengin sonuçlara uygun olduğunu, Schema Markup Validator ise işaretlemenin schema.org kurallarına uygunluğunu gösterir. Yayından sonra Search Console’daki Geliştirmeler bölümü, hatalı veya eksik alanları sayfa sayfa listeler.

Yapılandırılmış veri ve GEO: yapay zekâ aramalarına etkisi

ChatGPT, Perplexity veya Google’ın yapay zekâ özetleri bir markayı anlatırken şirket adı, adres, hizmetler, yazar ve tarih gibi bilgileri tutarlı biçimde bulabilmelidir. Yapılandırılmış veri bu bilgileri sayfa metninden bağımsız ve açık biçimde sunar; sameAs alanıyla sosyal medya profillerinizi ve Google İşletme Profilinizi aynı varlığa bağlar. Tek başına sizi yapay zekâ cevaplarına sokmaz ama markanızın doğru tanınmasını kolaylaştırır. Bu konuyu GEO nedir ve ChatGPT’de firmam nasıl çıkar yazılarımızda ayrıntılı anlattık.

Biz GEO hizmetimizde işaretlemeyi Organization, LocalBusiness, hizmet ve yazar sayfalarıyla birlikte tek bir varlık grafiği olarak kuruyoruz; e-ticaret sitelerinde ise ürün işaretlemesini e-ticaret SEO çalışmasının bir parçası olarak ele alıyoruz.

Yapılandırılmış veri hakkında sıkça sorulan sorular